Mensur

Porović

Dio sna...


Mensur Porović, slikar, a od kada ga poznajem i pratim u onom što radi i stvara, u svojim nastojanjima bio je preokupiran jedino težnjom: kako pronaći put u nepoznato, neotkriveno i svojim otkrićem predstaviti to na platnu, u stalnoj težnji da se ne ponavlja, da uvijek pronađe neku novu stvaralačku kombinaciju.

Njegova uporna istraživanja kretrala su se u domenu najtežeg, u domenu apstraktnog slikarstva.

Nesumnjiva darovitost i nepresušna količina mentalne energije, činili su da nastaje značajan broj slika, od vrlo zahtijevnog formata minijature, do slika velikog formata sa slobodnim zamahom ruke koju vodi čitavo tijelo umjetnika.

Ostvarujući više ciklusa slika, gdje pored crne preovladavaju jarke boje, suptilno nanesene u među prostor, umjetnik otkriva crtača koji sa instinktom i lahkoćom savladava osnovni problem, odnosa linije i boje.


Tako se i dogodilo da je žiri od pet članova prepoznao, na posljednjem Bijenalu umjetnosti minijature, kvalitet radova koje je izložio i dodijelio mu nagradu koja je kao sjeme posijano na plodno tlo iznjedrila niz slika koje su predstavljene na ovoj izložbi, a datirane u 2014. godinu.


Jedinstven doživlja je 17 radova na dasci, gdej je crtež dominantan, dajući slici neke globalne naznake figuracije sa nizom znalački umetnutih malih crteža kao dječijih radova. Ova sprega je nježna, lirska naznaka djela umjetnosti koja na prvi pogled djeluje kao apstraktna slika, a zapravo je odlazak u djetinjstvo mašte i svijesti.

To se zadržava i na slikama manjeg formata, ovdje izloženim, a nastalim u posljednje dvije godine (2013. i 2004.). Tako se dinamički grafizam na ovim slikama stapa i uravnotežuje sa mirnoćom dječijeg crteža dajući nam dragocjeni plod, sliku u kojoj je sadržan sav krativni impuls samog umjetnika.


Nježnost, izražena na slikama iz 2013. i 2014. godine značajno se razlikuje od slika iz 2011. i 2012. godine i ranijih slika.

Slike nastale u ranijoj fazi, prije 2012. godine nastale su slobodnom, energičnom, kratkom gestom povlačenja četkom, špricanjem, polijevnjem, trljanjem, na spontanim potezima vođenim psihičkom improvizacijom, što čini osnovnu metodu gradnje i nastanka slike, o čemu sam pisao u povodu izložbe Mensura Porovića 2005. godine u prostoru BKC-a.


Tehnološka struktura i usavršavanje tih ranijih slika, od kojih neke možemo vidjeti i danas na ovoj izložbi, a nastalih poslije tog perioda, od prvog poteza do krajnjeg sadržinskog smisla, zahtjeva brzo mišljenje bez promišljanja, brzu intervenciju bez popravki, trenutni osjećaj svog idejnog i sadržinskog smisla, kao lirska apstrakcija, ili gestualna apstrakcija.

Tako nastaju slike u kojima je zarobljen trenutak umjetnikove istine o njemu samome, trenutak vječnosti u bljesku ideje u kojem brzina bilježenja tog trenutka utiče na sadržaj slike. Što taj trenutak duže traje slika postaje punija, složenija, isprepletenija, slojevitija, višebojnija, zatvorenija. Slika počinje od debelog, širokog, gustog, punog poteza crnom bojom, kao nosiocem svega iznad i oko tog osnovnog prvog događaja.


Dalje se slažu intervencije drugim bojama, najčešće direktno uzetim iz tube, bez miješanja (crvena, bijela, plava, žuta). Slika se usložnjava, najčešće u centralnom dijelu, ili po vertikali po sredini slike, sa iluzijom simetrije.


Od centralnog dijela slike ka rubovima, prizor se širi i gubi detalje, da bi rubovi slike, najčešće bili potpuno oslobođeni detalja. To ukazuje na koncentrisanost umjetnika da uđe u centar događaja, haotičnog savršenstva energičnog završetka procesa nastanka slike.

I konačno rađa se bezpredmetna slika, koja niti u bilo kojem detalju ne sugeriše bilo kakvu figurativnost, osim rijetkih asocijacija na erotičnost.


Spontanost improvizacija, gestualnost, forme u metamorfozi i automatizam, karakteristike su slikara koji prekorači ograničenja kontrolisane racionalne svijesti da izrazi unutrašnje iskustvo, emociju i sadržaje, navodi Miško Šuvaković u knjizi: „Pojmovnik moderne i postmoderne umjetnosti i teorije poslije 1950. godine“.


Tako se stvara traganje za unutrašnjim iskustvom i sadržajima što stvaraju značenje likovnog znakovnog jezika umjetnika. Tako je Mensur Porović naslikao apstraktne slike, privlačne za gledanje, zaustavljajući energiju geste, zamrzavajući stanje svijesti, stvarajući metafizički prostor poništenog vremena, pružajući nam umjetnost intelektualne i duhovne avanture.

Pogledajmo to, zastanimo kaod svake slike, možda se tu negdje krije i dio nas samih.


U Tuzli, 09.05. 2014. godine                      
Enver Mandžić, akademik